จากเรื่องราวที่ผ่านมาหลายปี ในอเมริกานักเรียนก่อเหตุใช้ปืนยิงเพื่อนนักเรียน ยิงครูอาจารย์ แล้วก็มีเหตุเกิดขึ้นในบ้านเมืองเราเข้าจนได้ ทั้งที่นครศรีธรรมราช และแม้กระทั้งกรุงเทพมหานครเอง ไม่เช่นนั้นต่างจังหวัดคงจะถูกจวกหนักแน่ และก็คงจะโทษสื่อมวลชนอย่างเดียวก็คงไม่ได้อีกเช่นกัน ที่กรุงเทพมหานคร ผู้ปกครองโดยเฉพาะคุณแม่บอกว่าเลี้ยงลูกอย่างดีที่สุด อบอุ่นที่สุด ยังมีปัญหาจนได้ ไม่เช่นนั้นอาจโทษนักเรียนที่ก่อปัญหาว่า "ขาดความอบอุ่นหรือได้รับการเลี้ยงดูไม่ดีพอ" ข่าวแบบนี้นักจิตวิทยาหรือนักวิชาการทั้งหลายคงลำบากใจไม่น้อย เพราะมันนอกประเด็นหรือนอกตำราเสียแล้ว เพราะมันยากยิ่งกว่าเข็นครกขึ้นภูเขา แต่ถ้าจะไม่ให้เส้นผมมาบังภูเขา พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนให้รักษาแต่ศีล ๕ เราชาวพุทธจัดงานมงคล เช่นขึ้นบ้านใหม่ งานแต่งงาน ฯลฯ หรืองาน อวมงคล เช่น งานศพ พรจะสวดอภิธรรมก็ต้องรับศีล ๕ เพื่อย้ำให้ปฏิบัติตลอดเวลา

แต่กระทรวงศึกษาธิการหรืออาจจะต้องมีกระทรวงวัฒนธรรมหรือแม้กระทรวงสาธารณสุขบูรณาการช่วยกันได้ แต่เหตุมันเกิดขึ้นกับกระทรวงศึกษาธิการ

เด็กนักเรียนแต่ละโรงเรียนมีมากถ้าเปรียบเทียบกับการมีครูก็จะเห็นว่ามีครูวิทยาศาสตร์ ครูคณิตศาสตร์ ครูพลศึกษา ครูสังคมศึกษา ฯลฯ แล้วจะมีครูเหล่านั้น หลาย ๆ คนในกลุ่มวิชานั้นๆ แต่ครูจริยศึกษามีไม่กี่คน ในกลุ่มครูสังคมศึกษา และควรจะมีอนุศาสนาจารย์ในกลุ่มสาระสังคมศึกษาเสียด้วยซ้ำ เหมือนของทหารเขาจะมีอนุศาสนจารย์แต่ละกองพัน กองพลหรือกองทัพเลยทีเดียว จะเห็นได้ว่า เขาให้ความสำคัญกับครูจริยศึกษามากเป็นพิเศษ เพราะเรานับถือศาสนาพุทธ ถึงแม้ครูทุกคนจะเป็นที่ปรึกษา ครูที่ปรึกษานี้เป็นกันสารพัด ไม่ว่าครูแนะแนว ครูจริยธรรม ครูประจำชั้น ฯลฯ แต่ทุกคนเป็นได้ไม่ดีไปเสียหมดตามทฤษฎีหรอกนะจะบอกให้

กลับมาที่เราจะย้ำเพื่อรักษาศีล ๕ ถ้าชาวพุทธไม่รักษาศีล ๕ หรือปฏิบัติไม่ดีแล้วล่ะก็ การฆ่าฟันหรือทำร้ายกันจะเกิดขึ้นได้เป็นเรื่องธรรมดา เหมือนเด็กนักเรียนที่ก่อเหตุก็เริ่มที่ศีลข้อ ๑ การลักทรัพย์ จี้ปล้น ประพฤติผิดทางกามารมณ์ การโกหก การฉ้อโกง ข่มเหง เสพสุราและเมรัย ไม่เสพสิ่งเสพติดทั้งหลายอันนำไปสู่สิ่งผิดกฎหมายต่อไป การเข้าแถวหน้าเสาธง เราควรเคารพธงชาติ สวดมนต์และกล่าวคำปฏิญาณ ค่านิยมพื้นฐาน ๕ ประการมานานแล้วกว่า ๑๐ ปี เท่าที่จำได้ตั้งแต่ผู้อำนวยการโรงเรียนนวชิรธรรมโศภิต ตอนนี้ท่านเป็นหัวหน้าหมวดวิชาสังคมศึกษาได้เริ่มให้ปฏิบัติและปฏิญาณมาจนทุกวันนี้ซึ่งก็ดี คือดีตรงที่ปฏิญาณ แต่นักเรียนไม่ได้นำไปใช้ปฏิบัติ หรือปฏิบัติกันน้อยมาก เช่น นักเรียนปฏิญาณว่า "ข้าจะประหยัดและอดออม" แต่นักเรียนฟุ่มเฟือยมาก โทรศัพท์ไร้สายมีใช้กันจนเกลื่อนกลาดเพราะจำเป็น ถ้าใช้แบบจำเป็น เช่น โทรบอกให้คุณพ่อคุณแม่มารับ ถ้าจะมีธุระหรือกลับบ้านช้าไปหรืออาจจะเร็วขึ้นกว่าปกติ แบบนี้ถือว่า "พอสมเหตุสมผล" ใช้ไปเถิด

แต่ขณะนี้ส่วนใหญ่โทรกันเล่นในโรงเรียน โทรศัพท์ให้เพื่อนในโรงเรียนมาพบ โรงเรียนเราก็ไม่ได้ใหญ่โตนักหนา ประหยัดเพื่อพ่อแม่และตัวเองจะดีกว่า นี่แค่ประหยัดและออมเท่านั้นก็ยังไม่ได้ผล เพราะนักเรียนที่ไม่สามารถจะมีโทรศัพท์ได้ก็อยากจะมีบ้าง เพิ่มกิเลสเข้าไปอีก
ต่อไปนี้หลังเคารพธงชาติ สวดมนต์แล้วลองเปลี่ยนมารับศีล ๕ กันดูบ้าง แล้วบูรณาการให้มีการน้ำไปใช้ปฏิบัติให้ได้ เช่น นักเรียนไม่ส่งไม่ทำการบ้าน ก็ต้องให้มีการรักษาศีลข้อ ๔ ให้ดีให้ประทับใจและพอใจ อยากจะรักษาศีลข้อ ๔ ถ้านักเรียนมีความสามัคคี มีความรักสมัครสมานกันดี ศีล ๔ ก็น่าจะนำความปลื้มใจให้กับคณะครูอาจารย์ ตลอดจนพ่อแม่ ญาติพี่น้อง และเพื่อนฝูงได้ตามสมควร

*******สวัสดีครับ*******
อ.เกษม จุตรพิธพร